Hướng dẫn FAQ Hỗ trợ: 0989 627 405

GIỚI THIỆU BÀI HỌC

NỘI DUNG BÀI HỌC

Chúng ta tiếp tục tìm hiểu dạng 3: Gaio thoa với hai nguồn ngược pha hoặc lệch pha một góc \Delta \varphi. Tại sao lại nói ngược pha hoặc lệch pha? Thực tế không chỉ xảy ra mỗi 2 trường hợp này, đề thi từ khi đổi mới hoặc cho  cùng pha hoặc ngược pha, trường hợp lệch pha đề thi chưa cho nhưng không có nghĩa là không cho. Nên ở đây chúng ta sẽ xét trường hợp tổng quát nhất, sau đó coi kết quả ngược lại của trường họp tổng quát thì cùng pha sẽ như thế nào? Ngược pha như thế nào? Lệch pha một góc như thế nào?

Xét 2 nguồn: \left\{\begin{matrix} u_A = a.\cos (\omega t + \varphi _1)\\ u_B = a.\cos (\omega t + \varphi _2) \end{matrix}\right.,\ \Delta \varphi = \varphi _2 - \varphi _1
Điểm M trong vùng giao thoa cách A, B các đoạn d1, d2
\Rightarrow \left\{\begin{matrix} u_{AM} = a.\cos (\omega t + \varphi _1 - \frac{2 \pi d_1}{\lambda })\\ u_{BM} = a.\cos (\omega t + \varphi _2 - \frac{2 \pi d_2}{\lambda }) \end{matrix}\right. \Rightarrow u_M = u_{AM} + u_{BM}
\Rightarrow u_{M} = 2a.\cos \left [ \frac{\lambda }{2}(d_2 - d_1) + \frac{\varphi _1 - \varphi _2}{2} \right ] \times \cos \left [ \omega t + \frac{\varphi _1 + \varphi _2}{2} - \frac{\pi }{\lambda } (d_1 + d_2)\right ]
* Biên độ sóng tại M
A_M = 2a.\left | \cos \left [ \frac{\pi }{\lambda } (d_2 - d_1) - \frac{\Delta \varphi }{2}\right ] \right |
+ Tại M sóng có biên độ cực đại
(A_M)_{max} = 2a \Leftrightarrow \cos \left [ \frac{\pi }{\lambda } (d_2 - d_1) - \frac{\Delta \varphi }{2}\right ] = \pm 1
\Rightarrow \frac{\pi }{\lambda } (d_2 - d_1) - \frac{\Delta \varphi }{2} = k \pi
d_2 - d_1= \left (k + \frac{\Delta \varphi }{2 \pi } \right )\lambda , \ \ \ k \in Z
+ Tại M sóng có biên độ cực tiểu
(A_M)_{min} = 0 \Leftrightarrow \cos \left [ \frac{\pi }{\lambda } (d_2 - d_1) - \frac{\Delta \varphi }{2}\right ] = 0
\Rightarrow \frac{\pi }{\lambda } (d_2 - d_1) - \frac{\Delta \varphi }{2} = \left ( k + \frac{1}{2} \right ) \pi
\Rightarrow d_2 - d_1 = \left ( k + \frac{1}{2} + \frac{\Delta \varphi }{2 \pi }\right ) \lambda , \ \ k \in Z
• Khi uA, uB cùng pha ⇒ \Delta \varphi = 0
\Rightarrow \left\{\begin{matrix} (A_M)_{max} \Rightarrow d_2 - d_1 = k\lambda \hspace{1,1cm} \\ (A_M)_{min} \Rightarrow d_2 - d_1 = \left (k + \frac{1}{2} \right )\lambda \end{matrix}\right.
• Khi uA, uB ngược pha ⇒ \Delta \varphi = \pi
\Rightarrow \left\{\begin{matrix} (A_M)_{max} \Rightarrow d_2 - d_1 = \left (k + \frac{1}{2} \right )\lambda \ \ \ \ \ \ \\ (A_M)_{min} \Rightarrow d_2 - d_1 = (k + 1)\lambda = k' \lambda \end{matrix}\right.
Nhận xét: Khi giao thoa với hai nguồn NGƯỢC PHA thì mọi kết quả ĐẢO NGƯỢC với hai nguồn CÙNG PHA
* Chú ý:
(1) Khi giao thoa với hai nguồn ngược pha thì đường trung trực của đoạn thẳng nối hai nguồn là một đường cực tiểu.
(2) Khi giao thoa với 2 nguồn khác biên độ thì \left\{\begin{matrix} A_{max} = a_1 + a_2\\ A_{min} = |a_1 - a_2| \end{matrix}\right.

VD1: Tại hai điểm S1, S2 cách nhau 20 cm trên mặt nước có hai nguồn dao động với phương trình u_{S_1} = 3 \cos (40 \pi t - \frac{\pi}{3}) (cm) và u_{S_2} = 4 \cos (40 \pi t + \frac{2\pi}{3}) (cm), tốc độ truyền sóng v = 80 cm/s. Tìm số điểm có biên độ 7 (cm) trên S1, S2?
Giải:
\Delta \varphi = \frac{2 \pi }{3} - \left ( -\frac{\pi }{3} \right ) = \pi ⇒ 2 nguồn ngược pha
\omega = 40 \pi \Rightarrow f = \frac{\omega }{2 \pi } = 20\ Hz
\rightarrow \lambda = \frac{v}{f} = 4 \ cm
Hai nguồn ngược pha \Rightarrow \left\{\begin{matrix} A_{max} = 7\ cm \hspace{1,2cm}\\ d_2 - d_1 = \left ( k + \frac{1}{2} \right )\lambda \end{matrix}\right.
\Rightarrow \left | k + \frac{1}{2} \right | < \frac{AB}{\lambda } = \frac{20}{4} = 5 \ cm
\Rightarrow -5 < k + \frac{1}{2} < 5
\Rightarrow -5,5 < k < 4,5 \Rightarrow k = -5; -4; ... ; 3; 4
⇒ Có 4 - (-5) + 1 = 10 giá trị k \in Z
Vậy trên S1, S2 có 10 điểm thỏa yêu cầu bài toán.

VD2: Trên mặt nước tại hao điểm A, B cách nhau 50 cm có 2 nguồn dao động với phương trình u_A = 2\cos (20 \pi t - \frac{\pi }{2}) (cm) và u_B = 2\cos (20 \pi t + \frac{\pi }{2}) (cm). Xét điểm C trong vùng giao thoa sao cho tam giác ABC vuông cân tại A. Tốc độ truyền sóng v = 50 cm/s. Tìm số điểm cực đại trên trung tuyến CI?
Giải:
f = \frac{\omega }{2 \pi } = \frac{20 \pi }{2 \pi } = 10 \ Hz
\rightarrow \lambda = \frac{v}{f} = \frac{50}{10} = 5 \ cm

Hai nguồn ngược pha \Rightarrow \left\{\begin{matrix} A_{max} \hspace{2,6cm}\\ d_2 - d_1 = \left ( k + \frac{1}{2} \right )\lambda \end{matrix}\right.
• Xét |CB - CA| = 50\sqrt{2} - 50
• Xét |IB- IA| = 0
\Rightarrow |IB - IA| \leq \left ( k + \frac{1}{2} \right )\lambda \leq |CB - CA|
\Rightarrow \frac{0}{5} \leq k + \frac{1}{2} \leq \frac{50\sqrt{2} - 50}{5} \Rightarrow -\frac{1}{2} \leq k \leq 3,6
⇒ k = 0; 1; 2; 3 ⇒ Có 4 giá trị k.
⇒ Trên CI có 4 điểm thỏa yêu cầu bài toán.

Giảm 30% học phí 700.000đ 490.000đ

NỘI DUNG KHÓA HỌC

Học thử khóa H2 môn Vật lý năm 2018

Trải nghiệm miễn phí 15 bài học Chuyên đề 1: Dao động cơ học
1
00:59:15 Bài 1: Dao động điều hòa
Hỏi đáp
4
12
15
16
00:54:11 Bài 2: Con lắc lò xo
Hỏi đáp
17
00:24:02 Dạng 1: Cắt - Ghép lò xo
Hỏi đáp
10 Bài tập
23
Kiểm tra: Đề thi online phần con lắc lò xo
0 Hỏi đáp
45 phút
30 Câu hỏi
24
00:37:36 Bài 3: Con lắc đơn
Hỏi đáp
31
Kiểm tra: Đề thi online phần con lắc đơn
0 Hỏi đáp
45 phút
30 Câu hỏi
33
34
00:41:15 Dạng 2: Dao động tắt dần
Hỏi đáp
10 Bài tập
35
00:31:51 Dạng 3: Bài toán va chạm
Hỏi đáp
10 Bài tập
38
39
01:04:50 Bài 5: Tổng hợp dao động
Hỏi đáp
10 Bài tập
58
13/07/2018 Bài 1: Đại cương về dòng điện xoay chiều
Hỏi đáp
10 Bài tập
59
60
16/07/2018 Dạng 1: Liên hệ giữa các giá trị hiệu dụng
Hỏi đáp
10 Bài tập
61
62
20/07/2018 Dạng 3: Cộng hưởng điện
Hỏi đáp
10 Bài tập
67
27/07/2018 Dạng 1: Áp dụng công thức tính công suất
Hỏi đáp
10 Bài tập
68
29/07/2018 Dạng 2: Cho công suất, tìm R, L, C hoặc ω
Hỏi đáp
10 Bài tập
70
02/08/2018 Dạng 4: Khảo sát công suất
Hỏi đáp
10 Bài tập
74
05/08/2018 Dạng 5: Bài toán cực trị
Hỏi đáp
10 Bài tập
75
06/08/2018 Dạng 6: Độ lệch pha - Giản đồ vectơ
Hỏi đáp
10 Bài tập
76
07/08/2018 Bài 4: Máy biến áp – Truyền tải điện năng
Hỏi đáp
10 Bài tập
77
08/08/2018 Bài 5: Máy phát điện xoay chiều
Hỏi đáp
10 Bài tập
78
09/08/2018 Bài 6: Động cơ điện xoay chiều
Hỏi đáp
10 Bài tập
120
Bài 1
Hỏi đáp
121
Bài 2
Hỏi đáp
122
Bài 3
Hỏi đáp
123
Bài 4
Hỏi đáp
124
Bài 5:
Hỏi đáp