Hướng dẫn Hỗ trợ: 098 1821 807 (8h30 - 21h)

GIỚI THIỆU BÀI HỌC

NỘI DUNG BÀI HỌC

Chúng ta tiếp tục tìm hiểu dạng 3: Gaio thoa với hai nguồn ngược pha hoặc lệch pha một góc \Delta \varphi. Tại sao lại nói ngược pha hoặc lệch pha? Thực tế không chỉ xảy ra mỗi 2 trường hợp này, đề thi từ khi đổi mới hoặc cho  cùng pha hoặc ngược pha, trường hợp lệch pha đề thi chưa cho nhưng không có nghĩa là không cho. Nên ở đây chúng ta sẽ xét trường hợp tổng quát nhất, sau đó coi kết quả ngược lại của trường họp tổng quát thì cùng pha sẽ như thế nào? Ngược pha như thế nào? Lệch pha một góc như thế nào?

Xét 2 nguồn: \left\{\begin{matrix} u_A = a.\cos (\omega t + \varphi _1)\\ u_B = a.\cos (\omega t + \varphi _2) \end{matrix}\right.,\ \Delta \varphi = \varphi _2 - \varphi _1
Điểm M trong vùng giao thoa cách A, B các đoạn d1, d2
\Rightarrow \left\{\begin{matrix} u_{AM} = a.\cos (\omega t + \varphi _1 - \frac{2 \pi d_1}{\lambda })\\ u_{BM} = a.\cos (\omega t + \varphi _2 - \frac{2 \pi d_2}{\lambda }) \end{matrix}\right. \Rightarrow u_M = u_{AM} + u_{BM}
\Rightarrow u_{M} = 2a.\cos \left [ \frac{\lambda }{2}(d_2 - d_1) + \frac{\varphi _1 - \varphi _2}{2} \right ] \times \cos \left [ \omega t + \frac{\varphi _1 + \varphi _2}{2} - \frac{\pi }{\lambda } (d_1 + d_2)\right ]
* Biên độ sóng tại M
A_M = 2a.\left | \cos \left [ \frac{\pi }{\lambda } (d_2 - d_1) - \frac{\Delta \varphi }{2}\right ] \right |
+ Tại M sóng có biên độ cực đại
(A_M)_{max} = 2a \Leftrightarrow \cos \left [ \frac{\pi }{\lambda } (d_2 - d_1) - \frac{\Delta \varphi }{2}\right ] = \pm 1
\Rightarrow \frac{\pi }{\lambda } (d_2 - d_1) - \frac{\Delta \varphi }{2} = k \pi
d_2 - d_1= \left (k + \frac{\Delta \varphi }{2 \pi } \right )\lambda , \ \ \ k \in Z
+ Tại M sóng có biên độ cực tiểu
(A_M)_{min} = 0 \Leftrightarrow \cos \left [ \frac{\pi }{\lambda } (d_2 - d_1) - \frac{\Delta \varphi }{2}\right ] = 0
\Rightarrow \frac{\pi }{\lambda } (d_2 - d_1) - \frac{\Delta \varphi }{2} = \left ( k + \frac{1}{2} \right ) \pi
\Rightarrow d_2 - d_1 = \left ( k + \frac{1}{2} + \frac{\Delta \varphi }{2 \pi }\right ) \lambda , \ \ k \in Z
• Khi uA, uB cùng pha ⇒ \Delta \varphi = 0
\Rightarrow \left\{\begin{matrix} (A_M)_{max} \Rightarrow d_2 - d_1 = k\lambda \hspace{1,1cm} \\ (A_M)_{min} \Rightarrow d_2 - d_1 = \left (k + \frac{1}{2} \right )\lambda \end{matrix}\right.
• Khi uA, uB ngược pha ⇒ \Delta \varphi = \pi
\Rightarrow \left\{\begin{matrix} (A_M)_{max} \Rightarrow d_2 - d_1 = \left (k + \frac{1}{2} \right )\lambda \ \ \ \ \ \ \\ (A_M)_{min} \Rightarrow d_2 - d_1 = (k + 1)\lambda = k' \lambda \end{matrix}\right.
Nhận xét: Khi giao thoa với hai nguồn NGƯỢC PHA thì mọi kết quả ĐẢO NGƯỢC với hai nguồn CÙNG PHA
* Chú ý:
(1) Khi giao thoa với hai nguồn ngược pha thì đường trung trực của đoạn thẳng nối hai nguồn là một đường cực tiểu.
(2) Khi giao thoa với 2 nguồn khác biên độ thì \left\{\begin{matrix} A_{max} = a_1 + a_2\\ A_{min} = |a_1 - a_2| \end{matrix}\right.

VD1: Tại hai điểm S1, S2 cách nhau 20 cm trên mặt nước có hai nguồn dao động với phương trình u_{S_1} = 3 \cos (40 \pi t - \frac{\pi}{3}) (cm) và u_{S_2} = 4 \cos (40 \pi t + \frac{2\pi}{3}) (cm), tốc độ truyền sóng v = 80 cm/s. Tìm số điểm có biên độ 7 (cm) trên S1, S2?
Giải:
\Delta \varphi = \frac{2 \pi }{3} - \left ( -\frac{\pi }{3} \right ) = \pi ⇒ 2 nguồn ngược pha
\omega = 40 \pi \Rightarrow f = \frac{\omega }{2 \pi } = 20\ Hz
\rightarrow \lambda = \frac{v}{f} = 4 \ cm
Hai nguồn ngược pha \Rightarrow \left\{\begin{matrix} A_{max} = 7\ cm \hspace{1,2cm}\\ d_2 - d_1 = \left ( k + \frac{1}{2} \right )\lambda \end{matrix}\right.
\Rightarrow \left | k + \frac{1}{2} \right | < \frac{AB}{\lambda } = \frac{20}{4} = 5 \ cm
\Rightarrow -5 < k + \frac{1}{2} < 5
\Rightarrow -5,5 < k < 4,5 \Rightarrow k = -5; -4; ... ; 3; 4
⇒ Có 4 - (-5) + 1 = 10 giá trị k \in Z
Vậy trên S1, S2 có 10 điểm thỏa yêu cầu bài toán.

VD2: Trên mặt nước tại hao điểm A, B cách nhau 50 cm có 2 nguồn dao động với phương trình u_A = 2\cos (20 \pi t - \frac{\pi }{2}) (cm) và u_B = 2\cos (20 \pi t + \frac{\pi }{2}) (cm). Xét điểm C trong vùng giao thoa sao cho tam giác ABC vuông cân tại A. Tốc độ truyền sóng v = 50 cm/s. Tìm số điểm cực đại trên trung tuyến CI?
Giải:
f = \frac{\omega }{2 \pi } = \frac{20 \pi }{2 \pi } = 10 \ Hz
\rightarrow \lambda = \frac{v}{f} = \frac{50}{10} = 5 \ cm

Hai nguồn ngược pha \Rightarrow \left\{\begin{matrix} A_{max} \hspace{2,6cm}\\ d_2 - d_1 = \left ( k + \frac{1}{2} \right )\lambda \end{matrix}\right.
• Xét |CB - CA| = 50\sqrt{2} - 50
• Xét |IB- IA| = 0
\Rightarrow |IB - IA| \leq \left ( k + \frac{1}{2} \right )\lambda \leq |CB - CA|
\Rightarrow \frac{0}{5} \leq k + \frac{1}{2} \leq \frac{50\sqrt{2} - 50}{5} \Rightarrow -\frac{1}{2} \leq k \leq 3,6
⇒ k = 0; 1; 2; 3 ⇒ Có 4 giá trị k.
⇒ Trên CI có 4 điểm thỏa yêu cầu bài toán.

Giảm 60% học phí 700.000đ 280.000đ

NỘI DUNG KHÓA HỌC

Học thử khóa H2 môn Vật lý năm 2018

Trải nghiệm miễn phí 15 bài học Chuyên đề 1: Dao động cơ học
1
00:59:16 Bài 1: Dao động điều hòa
Hỏi đáp
4
6
12
11/05/2017 Dạng 11: Năng lượng của dao động điều hoà
Hỏi đáp
10 Bài tập
15
Kiểm tra: Đề thi online phần dao động điều hòa
0 Hỏi đáp
45 phút
30 Câu hỏi
14/05/2017 - 20/05/2017
16
15/05/2017 Bài 2: Con lắc lò xo
Hỏi đáp
17
17/05/2017 Dạng 1: Cắt - Ghép lò xo
Hỏi đáp
10 Bài tập
18
23
Kiểm tra: Đề thi online phần con lắc lò xo
0 Hỏi đáp
45 phút
30 Câu hỏi
24/05/2017 - 30/05/2017
24
27/05/2017 Bài 3: Con lắc đơn
Hỏi đáp
31
Kiểm tra: Đề thi online phần con lắc đơn
0 Hỏi đáp
45 phút
30 Câu hỏi
06/06/2017 - 12/06/2017
33
34
10/06/2017 Dạng 2: Dao động tắt dần
Hỏi đáp
10 Bài tập
35
12/06/2017 Dạng 3: Bài toán va chạm
Hỏi đáp
10 Bài tập
38
Kiểm tra: Đề thi online phần các loại dao động
0 Hỏi đáp
45 phút
30 Câu hỏi
17/06/2017 - 23/06/2017
39
18/06/2017 Bài 5: Tổng hợp dao động
Hỏi đáp
10 Bài tập
40
Kiểm tra: Đề thi online chuyên đề dao động cơ học
0 Hỏi đáp
60 phút
19/06/2017 - 25/06/2017
43
24/06/2017 Dạng 2: Phương trình sóng
Hỏi đáp
10 Bài tập
47
Kiểm tra: Đề thi online phần sóng cơ và sự truyền sóng cơ
0 Hỏi đáp
45 phút
30/06/2017 - 06/07/2017
48
01/07/2017 Bài 2: Giao thoa sóng
Hỏi đáp
54
Kiểm tra: Đề thi online phần giao thoa sóng
0 Hỏi đáp
45 phút
09/07/2017 - 15/07/2017
55
10/07/2017 Bài 3: Sóng dừng
Hỏi đáp
10 Bài tập
56
11/07/2017 Bài 4: Sóng âm
Hỏi đáp
10 Bài tập
57
Kiểm tra: Đề thi online chuyên đề sóng cơ học
0 Hỏi đáp
45 phút
12/07/2017 - 18/07/2017
58
13/07/2017 Bài 1: Đại cương về dòng điện xoay chiều
Hỏi đáp
10 Bài tập
59
60
16/07/2017 Dạng 1: Liên hệ giữa các giá trị hiệu dụng
Hỏi đáp
10 Bài tập
61
62
20/07/2017 Dạng 3: Cộng hưởng điện
Hỏi đáp
10 Bài tập
67
27/07/2017 Dạng 1: Áp dụng công thức tính công suất
Hỏi đáp
10 Bài tập
68
29/07/2017 Dạng 2: Cho công suất, tìm R, L, C hoặc ω
Hỏi đáp
10 Bài tập
70
02/08/2017 Dạng 4: Khảo sát công suất
Hỏi đáp
10 Bài tập
73
74
05/08/2017 Dạng 5: Bài toán cực trị
Hỏi đáp
10 Bài tập
75
06/08/2017 Dạng 6: Độ lệch pha - Giản đồ vectơ
Hỏi đáp
10 Bài tập
76
07/08/2017 Bài 4: Máy biến áp – Truyền tải điện năng
Hỏi đáp
10 Bài tập
77
08/08/2017 Bài 5: Máy phát điện xoay chiều
Hỏi đáp
10 Bài tập
78
09/08/2017 Bài 6: Động cơ điện xoay chiều
Hỏi đáp
10 Bài tập
81
Kiểm tra: Đề thi online chuyên đề dòng điện xoay chiều
0 Hỏi đáp
45 phút
14/08/2017 - 20/08/2017
88
25/08/2017 Bài 1: Tán sắc ánh sáng
Hỏi đáp
10 Bài tập
89
27/08/2017 Bài 2: Giao thoa ánh sáng
Hỏi đáp
90
29/08/2017 Dạng 1: Giao thoa với ánh sáng đơn sắc
Hỏi đáp
10 Bài tập
91
31/08/2017 Dạng 2: Giao thoa với ánh sáng tạp
Hỏi đáp
10 Bài tập
94
Kiểm tra: Đề thi online phần tán sắc và giao thoa ánh sáng
0 Hỏi đáp
45 phút
30 Câu hỏi
05/09/2017 - 11/09/2017
95
06/09/2017 Bài 3: Các loại quang phổ
Hỏi đáp
97
10/09/2017 Bài 5: Tia x (tia rơnghen)
Hỏi đáp
98
Kiểm tra: Đề thi online chuyên đề sóng ánh sáng
0 Hỏi đáp
45 phút
11/09/2017 - 17/09/2017
120
Bài 1
Hỏi đáp
121
Bài 2
Hỏi đáp
122
Bài 3
Hỏi đáp
123
Bài 4
Hỏi đáp
124
Bài 5:
Hỏi đáp